کامران دیبا

توسط0
133
کامران دیبا

در این بخش از بیوگرافی معماران به زندگینامه کامران دیبا ، از معماران بزرگ ایرانی می پردازیم. با ما همراه باشید.

کامران دیبا (طباطبایی) در ۱۴ اسفند ۱۳۱۵ در تهران چشم به جهان گشود. وی از نوادگان خاندان طباطبایی تبریز، از خاندان پر نفوذ درباری است، وی همچنین پسر عموی فرح دیبا می باشد. پدرش (اسفندیار دیبا) دندان پزشک بود و مادرش به معماری و طراحی داخلی بسیار علاقه داشت.

تصویر کودکی کامران دیبا
تصویر کودکی کامران دیبا

تحصیلات:

کامران دیبا در سال ۱۹۵۶ میلادی (۱۳۳۵ شمسی) تحصیلات خود را در دانشگاه هاروارد شهر واشنگتن دیسی آغاز نمود و در سال ۱۹۶۴ میلادی (۱۳۴۳ شمسی) در رشته معماری فارغ التحصیل شد و پس از آن به مدت یک سال تحصیلات تکمیلی خود را در رشته جامعه شناسی ادامه داد.

تصویر جوانی کامران دیبا
تصویر جوانی کامران دیبا

بازگشت به ایران

وی در سال  ۱۹۶۶ میلادی  (۱۳۴۵ شمسی) به تهران بازگشت. هرچند وی در ابتدای بازگشت به وطن محیط فرهنگی ایران را مناسب ایده های نوگرایانه خود نمی دید؛ اما پس از یک سال رئیس و طراح شرکت مهندسی مشاور ((daz))  شد. با توجه به ارتباط نزدیک با بخش دولتی، پروژه های بزرگ و مختلفی توسط این شرکت به اجرا رسید و به سرعت رشد و توسعه یافت به طوری که تعداد کارکنان این شرکت در سال ۱۹۷۷ به صد و پنجاه نفر رسید.

دیبا در دوران حضور در ایران به عنوان مشاور و برنامه ریز شهری در وزارت مسکن و توسعه شهری ایران نیز خدمت کرد. دفتر وی برای برخی از شهرها طرح جامعی ارائه داد از جمله آنها خرمشهر، بندری مهم در خلیج فارس بود.

کامران دیبا و هنر نقاشی

کامران دیبا علاه بر معماری، به نقاشی نیز علاقه زیادی داشته و به عنوان یکی از نقاشان معاصر ایرانی، چندین نمایشگاه انفرادی در ایران برگذار کرده و همچنین گردآورنده و واسطه فروش آثار نقاشی معاصر غرب بوده است. برخی منتقدین آثار نقاشی وی را اینگونه توصیف کرده اند:  آثار کامران دیبا را شاید بتوان جزیی از نمونه‌های آبستره جدید دانست. شیوه آبستره ای‌‌ که از منظر اجتماعی روایتی را نه در شکل واقع گرایانه آن نقل میکنند.این شیوه جدید که در شکل ظاهری یادآور فرمالیستهای دهه شصت است، با ایجاد درک اجتماعی در این تمرین هنری، تعریفی‌ جدید از هویت اجتماعی آن می‌‌دهد. در جریان چندگانه تمرین هنری شاید بتوان مهمترین خصوصیت آبسترکسیون را ظرفیت بازتاب شخصی‌ هنرمند دانست. بازتابی که اگرچه ماهیت فردیت خود را حفظ می‌کند ولی‌ در روایت اجتماعی خود این عدم فردی گرایی را به وضوح نمایش میدهد

کامران دیبا
کامران دیبا

خروج کامران دیبا از ایران

در سال ۵۷ و با اوج گیری اعتراضات انقلابی، بسیاری از پروژه های عمرانی متوقف شد و کامران دیبا تصمیم گرفت تا برای مدتی از ایران خارج شود ولی با پیروزی انقلاب این خروج دیگر بازگشتی نداشت .

فعالیت‌های دیبا پس از مهاجرت

دیبا پس از مهاجرت از ایران در طول دهه‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ مدتی فقط به نقاشی و خلق آثار تجسمی پرداخت که آنها را در جایی نمایش نداد. او درباره‌‌ی مدت زمانی که از معماری فاصله گرفته بود، چنین می گوید:
“معماری برای من در چهارچوب کشور وسیع، متنوع، زیبا و بافرهنگ غنی و آشنای خودم معنا داشت. همچون یک تعهد و وظیفه در قبال وطنم. در دنیای غرب فقدان این تعهد و احساس، انگیزه‌هایم را از بین می‌برد”.
وی چند سال بعد را به کاری پرداخت که از آن با نام “خرده‌ریز معماری” یاد می‌کند و مدتی در آمریکا به طراحی مشغول بود تا آنکه به‌تدریج کار جدی معماری را از سر گرفت. اما حتی در توصیف این کارهای خود هم چنین می‌گوید: «فاقد محتوای اجتماعی و فقط کار معماری در چهارچوب ارضای خاطر خود و کارفرما».

شاخصه های کاری کامران دیبا

وی به سنت های بومی و همچنین نیاز های جامعه شهری مدرن و اثر متقابل انسان علاقه مند بود .پروژه نیمه تمام “شهر جدید شوشتر” (۱۹۷۴-۸۰) در خوزستان که دیبا معمار و برنامه ریز آن بود عمده موفقیت خود را مرهون الگوهای ساختاری و گونه های ساختمانی سنتی است که دیبا مورد استفاده قرار داده است. وی این شیوه را جایگزین  طراحی بر اساس الگوهای غربی که مورد حمایت افراد با نفوذ و سردمداران بود جایگزین نمود.
در آثار او تاثیر معماران معروفی مانند لوکوربوزیه ، فرانک لوید رایت و میس ون در روهه کاملا مشهود است.

جوایز و افتخارات:

ازمیان آثار متعدد کامران دیبا، پروژه شهر شوشتر نو موفق به کسب جایزه معماری آقاخان و انتخاب به عنوان طرح برگزیده در مجموعه آثار معماری و شهرسازی جهان در نمایشگاه آثار معماری و شهرسازی قرن بیستم در جشن سال ۲۰۰۰ در لس‌آنجلس، شده است.

آثار برجسته کامران دیبا:

  • موزه هنرهای معاصر تهران
  • پارک و فرهنگسرای شفق
  • دفتر مخصوص ملکه ایران
  • پارک و فرهنگسرای نیاوران
  • منزل مسکونی (موزه) پرویز تناولی
  • نمازخانه جنب موزه فرش
  • مسجد جندی‌شاپور
  • شهرک شوشتر
  • ویلای «پیرونه» (اسپانیا)
  • ویلای «اسپارتینا» (اسپانیا)

در ادامه جهت مشاهده تصاویر آثار این معمار با ما همراه باشید.

موزه هنرهای معاصر تهران
موزه هنرهای معاصر تهران
موزه هنرهای معاصر تهران
موزه هنرهای معاصر تهران
پارک و فرهنگسرای شفق
پارک و فرهنگسرای شفق
•پارک و فرهنگسرای نیاوران
پارک و فرهنگسرای نیاوران
منزل مسکونی (موزه) پرویز تناولی
منزل مسکونی (موزه) پرویز تناولی
نمازخانه جنب موزه فرش
نمازخانه جنب موزه فرش
نمازخانه جنب موزه فرش
نمازخانه جنب موزه فرش
مسجد جندی‌شاپور
مسجد جندی‌شاپور
شهرک شوشتر
شهرک شوشتر
ویلای «پیرونه» (اسپانیا)
ویلای «پیرونه» (اسپانیا)
ویلای «اسپارتینا» (اسپانیا)
ویلای «اسپارتینا» (اسپانیا)

تهیه و تنظیم : تحریریه رسانه هنر و معماری ساباط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نام شما:*

وبسایت:

نوزده − شانزده =

دیدگاه شما